Ontdek verhalen achter gesteente in de gebouwen van Nederland
kwartsitische zandsteen met afsnijdende laagjes / kalksteen met herkenbare fossiel-fragmenten
Als je in Nederland gesteenten in het wild wil bestuderen, kan dat maar op enkele plekken: Zuid-Limburg, Winterswijk. Best ver weg en er komen maar weinig soorten, structuren, mineralen, fossielen of ouderdommen voor. Toch zijn er overal om je heen genoeg verschillende soorten gesteenten! In gebouwen werd baksteen gebruikt en voor de sier gesteente van net over de grens: kalksteen uit de Ardennen, zandsteen uit Bentheim. De laatste tijd zijn er op steeds meer plekken gesteenten "in gevangenschap" te bestuderen in gebouwen, stoepen, kades, straatmeubilair. Met een steeds grotere verscheidenheid in soort en van over heel de wereld. Gewoon bij jou om de hoek.
Er staat alleen nergens een bordje bij met informatie. Geen Freek Vonk die ze met gevaar voor eigen leven vangt. Geen info over leeftijd, herkomst. Je slentert over de bodem van een ondiepe lagune uit het Carboon. Of staat oog in oog met een magma-kamer, zonder dat je het door hebt. Zonde. Tijd om daar verandering in brengen!
Larvikiet met grote blauwe veldspaatkristallen / Ammoniet, uitgestorven inktvis-achtige
Op heel wat plekken in het land kun je oog in oog komen staan met prachtige fossielen of mooie kristallen. Of nog mooier: structuren die verklappen hoe, waar en wanneer het gesteente is gevormd. Ineens realiseer je je: zomaar een tropisch strand uit de dino-tijd in die voorgevel! Het enige dat je daarvoor nodig hebt is een klein beetje hulp en info. Die vind je dus hier.
De achterliggende bedoeling is dat je zelf goed leert kijken en waarnemen! De routes zijn niet bedoeld als een compleet overzicht van de enige mooie locaties. Kijk gewoon waar je loopt, op een andere manier dan ooit te voren. Ga mee op onderzoek! Ontdek zelf nieuwe locaties. De oudere gebouwen blijven gelukkig vaste punten. Winkelpuien of straatmeubilair kunnen verdwijnen of aangepast worden. Er komen nieuwe interessante punten bij, andere verdwijnen. Net aardwetenschappen: erosie en nieuwe sedimentatie!
De kaart hieronder geeft een overzicht van de ons bekende routes. Klik op de marker om naar een pagina met informatie over de route(s) te gaan en waar die beschikbaar zijn, een PDF te bekijken. We maken onderscheid tussen routes voor het onderwijs of voor gewoon geinteresseerden, kenners of het grote publiek. Ook proberen we een overzicht te vullen van alle locaties die ons bekend zijn, met bijhorende informatie. Daar kan iedereen aan bijdragen door een locatie voor te stellen om toe te voegen!
Bevat oa: graniet (stolling), marmer (metamorf), kalksteen (sedimentair)
Rondom het Leidseplein, speciaal ontwikkeld voor aardrijkskunde klassen. In 45 minuten kunnen leerlingen zelf op zoek naar locaties voor alle fundamentele processen van de gesteentecyclus.
Download Onderwijs Leidseplein-PDFHanzestad vol natuursteen
Een plezierige wandeling langs stenen uit alle hoeken van de wereld die naar hier zijn gehaald.
Download route met beschrijving (LGVA)Wat zegt een steen?
Speciaal ontwikkeld voor het NWO Kinderwetenschapsfestival Expeditie NEXT. Met eerst uitleg over hoe je de verhalen kunt 'horen' die stenen kunnen vertellen, daarna langs een aantal plekken in Roermond centrum! Wordt ook ontwikkeld voor Enkhuizen (eind april 2026) en andere steden.
Download kinderhandleiding!Focus: fossielen in Carboon kalkstenen
Een zeer uitgebreide collectie plekken in de grachtengordel met specifieke aandacht voor de fossielen in de twee verschillende varianten van donkere kalksteen, uit de Ardennen en meer recent uit Ierland. Leer het verschil zien tussen de twee gesteenten die in dezelfde periode zijn gevormd in vergelijkbare omstandigheden maar wel op 100den kilometers van elkaar. Inclusief gedetailleerde beschrijvingen en figuren van de verschillende fossielen.
Download
