Urban Geology - Stenen in de Stad

Gebruik gesteenten in de buurt van school voor een practicum!

Veel secties Aardrijkskunde hebben wel collecties gesteente, al zijn die niet altijd even compleet. Terwijl er overal om ons heen voorbeelden te bestuderen zijn. Vaak in grotere samenhang dan een enkel beduimeld handstuk in de la. En ook in meer verscheidenheid, zelfs per gesteente-type. In een wand in een kerk zie je dat niet elke tuf-steen er hetzelfde uitziet.

Klinkt mooi, maar hoe ga je hier in de praktijk gebruik van kunnen maken? Daar kun je wel hulp bij gebruiken. Nou, die is hier! Deze pagina van de site bevat informatie voor docenten, met voorbeeld routes, handleidingen, suggesties, ervaringen enzo. Uiteraard is er ook alle achtergrondinformatie onder het kopje "Geologie" waar heel wat te vinden is over de verschillende gesteentesoorten.

Niet altijd eenvoudig, want ook heel praktische zaken: kun je er met een groep leerlingen veilig staan, is het te doen in een (paar) lesuur? Met of zonder telefoon? Verschillende formats zijn mogelijk, zie hieronder voor het Amsterdamse Leidseplein.

Kijk of er een route in de buurt is!

Er bestaan al heel wat routes in steden, van verschillend niveau, lengte, bruikbaarheid. Zie voor een overzicht de homepage van deze site ("Home" boven in het menu). NB: Let op: deze docenten-pagina staat niet via een link op de site, je komt hier alleen terug als je '<-' gebruikt in je browser, of www.urbangeology/docenten in je browser typt. Behalve alle algemene routes, ontwikkelen we ook specifieke voor het onderwijs. Die worden hier verzameld.

Vragen? Tips? Opmerkingen? Aanvullingen? Bernd Andeweg hoort het graag!

Een paar voorbeelden:

Amsterdam Leidseplein: de drie hoofdgroepen

Bevat oa: graniet (stolling), marmer (metamorf), kalksteen (sedimentair)

Rondom het Amsterdamse Leidseplein, speciaal ontwikkeld voor aardrijkskunde klassen, met aandacht voor alle fundamentele processen van de gesteentecyclus. In 3 verschillende formats voor leerlingen:
1) vrije opdracht (zoek zelf in dit gebied de volgende soorten gesteenten)!
2) route waarlangs alles voorkomt, zonder exacte locaties. Kan op kaart: kaartvaardigheden!
3) kaartje met exacte locaties
alle opties kunnen ook via Google Maps.

Als docent wil je zelf natuurlijk wel graag weten waar welk type gesteente voorkomt, dus een specifiekere beschrijving van locaties en wat daar precies te zien is als achtergrond is nodig/welkom. Dat moeten leerlingen weer niet kunnen vinden...

Download Onderwijs Leidseplein-PDF

Nu is het aan ons om voor meer locaties in meer steden dit zo te gaan verzorgen en in die verschillende formats. Dat is dus best wat werk. In de planning zitten: Enschede (rond het Willem Wiltinkplein) en Haarlem (bij het stadhuis). Heb jij zelf al een route die je gebruikt? Laat het weten, dan kunnen we die hier toevoegen en er allemaal van leren! Mail: bernd.andeweg@vu.nl!

Werkboekje Amsterdam Centraal en Centrum

Bachelorstudente Moriko Smart heeft een werkboekje ontwikkeld voor bovenbouw vwo en havo, aansluitende op de eindexamenprogramma's

Langs X locaties waar je met een groep scholieren veilig mooie voorbeelden kunt bestuderen van de belangrijkste gesteenten. Alles binnen 20 minuten loopafstand van Amsterdam Centraal Station! Gezocht: proefklassen om de route te volgen. Geef door als je er gebruik van wil maken/hebt gemaakt om te kunnen inventariseren wat er nog anders aan zou moeten/kunnen.

Download Werkboek Amsterdam Centrum-PDF voor de leerlingen (versie 1.0, nog wat verbeteringen nodig!) en hier de antwoorden voor de docenten!

)

Voor kids

Kids (4-12 jaar)

Wat zegt een steen?

Op niveau geschreven door kinderboekenschrijver Marc ter Horst. Goed leesbaar vanaf 7-8 jaar. Wellicht ook bruikbaar in onderbouw of als inspiratie/achtergrondinformatie voor docenten.

Speciaal ontwikkeld voor het NWO Kinderwetenschapsfestival Expeditie NEXT, in Roermond in 2025 en Enkhuizen 2026. Nu ook een algemeen boekje met eerst uitleg over hoe je de verhalen kunt 'horen' die stenen kunnen vertellen. Per stad kunnen we nu aparte kaartjes toevoegen.

Download de algemene kinderhandleiding!